Ελισαβέτα Μπαγκριάνα
Με μια ματιά
| Στα βουλγαρικά | Елисавета Багряна (Елисавета Любомирова Белчева) |
|---|---|
| Γέννηση | 1893, Σόφια |
| Θάνατος | 23 Μαρτίου 1991, Σόφια |
| Γνωστή για | Ποίηση: «Η αιώνια και η αγία», «Το άστρο του ναυτικού», «Ανθρώπινη καρδιά» |
| Τιμές | Χρυσό μετάλλιο, Ρώμη (1969)· Ήρωας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας (1983) |
Πηγή: Wikipedia: Elisaveta Bagryana; Wikipedia (στα βουλγαρικά): Елисавета Багряна1,2
Οι πηγές διαφέρουν ως προς την ημερομηνία γέννησής της. Η αγγλική Βικιπαίδεια αναφέρει 16 Απριλίου 1893, ενώ η βουλγαρική 29 Απριλίου 1893, δηλαδή 16 Απριλίου με το παλαιό ημερολόγιο.1,2
Τάρνοβο, Αφτάνε και Πανεπιστήμιο της Σόφιας
Η Μπαγκριάνα ήταν το πρώτο από τα επτά παιδιά της Μαρίας και του Λιουμπομίρ Μπέλτσεφ. Το 1907–08 η οικογένεια ζούσε στο Τάρνοβο, όπου έγραψε τα πρώτα της ποιήματα. Αφού τελείωσε το σχολείο στη Σόφια το 1910, δίδαξε για έναν χρόνο στο χωριό Αφτάνε, σήμερα Νεντιάλσκο, όπου γνώρισε από κοντά τη ζωή του χωριού. Από το 1911 έως το 1915 σπούδασε σλαβική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας, παρακολουθώντας μεταξύ άλλων παραδόσεις του Ιβάν Σισμάνοφ, του Κράστιο Κράστεφ και του Μπογιάν Πένεφ.1,2
Το 1915 το περιοδικό «Σύγχρονη σκέψη» δημοσίευσε τα δύο πρώτα της ποιήματα, «Βραδινό τραγούδι» και «Γιατί». Δίδαξε σε γυμνάσια στη Βράτσα και το Κιουστέντιλ, επέστρεψε στη Σόφια το 1921 και μπήκε στη λογοτεχνική ζωή, γράφοντας για την «Εφημερίδα της γυναίκας», τον «Σύγχρονο», το «Ζλατορόγκ» και άλλα έντυπα. Η σχέση της με τον ιστορικό της λογοτεχνίας Μπογιάν Πένεφ, υπό την επίδραση του οποίου άρχισε να γράφει σε ελεύθερο στίχο, έληξε με τον αιφνίδιο θάνατό του το 1927.1,2
Συλλογές και ύφος
Η βουλγαρική Βικιπαίδεια περιγράφει αρκετές μεταμορφώσεις στο έργο της. Στο «Άστρο του ναυτικού» (1931) και στην «Ανθρώπινη καρδιά» (1936) ο πρώιμος χαρούμενος λυρισμός υποχωρεί μπροστά σε μια διανοητική αναστάτωση που σπάει τα κλασικά μέτρα. Στη δεκαετία του 1950 ακολούθησε το διακηρυκτικό ύφος της εποχής στα «Πέντε αστέρια» (1953), ενώ μετά τη δεκαετία του 1960 επέστρεψε στο δικό της ύφος με τα «Αντιστίξεις» (1972), «Φωτοσκιάσεις» (1977) και «Στην όχθη του χρόνου» (1983). Το ίδιο άρθρο περιγράφει το ύφος της ως συνδυασμό λεξιλογίου του δημοτικού τραγουδιού και μοντέρνων ποιητικών μέσων.2
Η αγγλική Βικιπαίδεια χαρακτηρίζει τα ποιήματά της άμεσα, ευαίσθητα και σοβαρά και αναφέρει «Το πηγάδι», όπου ένα πηγάδι που έσκαψε ως μικρό κορίτσι συμβολίζει την πηγή της ποίησης στην ψυχή της. Στα αγγλικά τα ποιήματά της κυκλοφορούν στη συλλογή «Penelope of the Twentieth Century», σε μετάφραση της Μπρέντα Γουόκερ.1
Οι πηγές διαφέρουν ως προς το σε πόσες γλώσσες έχουν μεταφραστεί τα ποιήματά της. Η αγγλική Βικιπαίδεια αναφέρει πάνω από 30, ενώ η βουλγαρική πάνω από 20 στην εισαγωγή και 30 παρακάτω στο άρθρο.1,2
Υποψηφιότητες Νόμπελ και τιμές
Και τα δύο άρθρα της Βικιπαίδειας αναφέρουν υποψηφιότητες για το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1943, το 1944 και το 1945, και η βουλγαρική κατονομάζει ως εισηγητή τον Στέφαν Μλαντένοφ. Το αρχείο υποψηφιοτήτων Νόμπελ καταγράφει αυτές τις τρεις υποψηφιότητες και μια τέταρτη, το 1969, από την Άννα Καμένοβα, πρόεδρο του βουλγαρικού PEN Club.1,2,3
- Χρυσό μετάλλιο της ένωσης ποιητών στη Ρώμη, 1969· η αγγλική Βικιπαίδεια την αποκαλεί Εθνική Ένωση Ποιητών και η βουλγαρική Διεθνή Ένωση Ποιητών.
- Τίτλος «Ήρωας της Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας», 1983.
- Το ακρωτήριο Bagryana Point στην Ανταρκτική και ένας δρόμος στη συνοικία Γκέο Μίλεφ της Σόφιας φέρουν το όνομά της.
Πηγή: Wikipedia: Elisaveta Bagryana; Wikipedia (στα βουλγαρικά): Елисавета Багряна1,2
Η βουλγαρική Βικιπαίδεια προσθέτει ότι κλήθηκε ως μάρτυρας στη δίκη του Νικολά Βαπτσάροφ το 1942. Πέθανε στη Σόφια στις 23 Μαρτίου 1991, έναν μήνα πριν κλείσει τα 98.2
Πηγές
- Wikipedia: Elisaveta Bagryana
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): Елисавета Багряна
- NobelPrize.org nomination archive: nominees from Bulgaria
Τα γεγονότα ελέγχθηκαν 10 Νοεμβρίου 2026. Συντάχθηκε από την InvestBulgaria για γενική ενημέρωση.