Ιστορία της Βουλγαρίας
Με μια ματιά
| Αναγνώριση του κράτους | 681, με συνθήκη με το Βυζάντιο |
|---|---|
| Πρώτο Βουλγαρικό Κράτος | 681–1018· πρωτεύουσες η Πλίσκα και από το 893 η Πρεσλάβα |
| Βυζαντινή κυριαρχία | 1018–1185 |
| Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος | 1185–1396· πρωτεύουσα το Τύρνοβο |
| Οθωμανική κυριαρχία | 1396–1878 |
| Πριγκιπάτο και Βασίλειο | 1878–1908 και 1908–1946 |
| Λαϊκή Δημοκρατία | 15 Σεπτεμβρίου 1946 ως 15 Νοεμβρίου 1990 |
| Δημοκρατία της Βουλγαρίας | Από τις 15 Νοεμβρίου 1990· Σύνταγμα της 12ης Ιουλίου 1991 |
Πηγή: Wikipedia: History of Bulgaria; Wikipedia (στα βουλγαρικά): История на България; Wikipedia: First Bulgarian Empire; Wikipedia: Second Bulgarian Empire; Wikipedia: People’s Republic of Bulgaria; Wikipedia (στα βουλγαρικά): Народна република България1,2,3,4,23,24
Πριν από το βουλγαρικό κράτος
Ο ενεολιθικός πολιτισμός της Βάρνας, γύρω στο 5000 π.Χ., άφησε τη νεκρόπολη της Βάρνας με τα χρυσά της αντικείμενα. Αργότερα τα εδάφη της σημερινής Βουλγαρίας κατοικήθηκαν από θρακικά φύλα, που τη δεκαετία του 470 π.Χ. σχημάτισαν το βασίλειο των Οδρυσών· αυτό διήρκεσε ως το 46 π.Χ., όταν το κατέκτησε η Ρώμη. Με τους αιώνες τμήματα της περιοχής βρέθηκαν επίσης υπό περσική, μακεδονική, ελληνιστική και κελτική κυριαρχία.1
Αυτό το μείγμα αρχαίων λαών αφομοιώθηκε από τους Σλάβους, που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη χερσόνησο μετά το 500 μ.Χ. Ανατολικότερα, μεταξύ 630 και 635, ο χαν Κουβράτ ένωσε τους Ονογούρους Βούλγαρους με τους Κουτρίγουρους και τους Ουτίγουρους σε μια ομοσπονδία που οι μεσαιωνικοί συγγραφείς ονόμασαν Παλαιά Μεγάλη Βουλγαρία.1,27
Οι Βούλγαροι και το έτος 681
Μια ομάδα Βουλγάρων με επικεφαλής τον Ασπαρούχ κινήθηκε νότια προς τα βορειοανατολικά Βαλκάνια. Ο βυζαντινός αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ΄ εκστράτευσε εναντίον τους με στρατό και στόλο, αλλά υπέστη βαριά ήττα στο Όγγλος, μια βαλτώδη περιοχή μέσα ή κοντά στο δέλτα του Δούναβη όπου οι Βούλγαροι είχαν οχυρωμένο στρατόπεδο. Οι Βούλγαροι πέρασαν έπειτα τον Αίμο στη Θράκη και το 681 το Βυζάντιο υπέγραψε συνθήκη ειρήνης που αναγνώριζε τη Βουλγαρία ως ανεξάρτητο κράτος και της παραχωρούσε τα εδάφη βόρεια του Αίμου.3
Το Πρώτο Βουλγαρικό Κράτος (681–1018)
Ο χαν Τέρβελ έστειλε τον στρατό του να βοηθήσει την Κωνσταντινούπολη όταν την πολιόρκησαν οι Άραβες το 717–718. Ο χαν Κρούμος μετέφερε τον πόλεμο στο Βυζάντιο: αφού ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Α΄ κατέλαβε την Πλίσκα το 811, οι Βούλγαροι νίκησαν στην τελική μάχη, και αργότερα ο Κρούμος κατέλαβε την Αδριανούπολη. Επί χαν Ομουρτάγ τα βορειοδυτικά σύνορα με το Φραγκικό Κράτος ορίστηκαν στον μέσο Δούναβη ως το 827, ενώ ο Δνείπερος ήταν το ανατολικό όριο του κράτους.3
Επί χαν Πρεσιάν (836–852) η Βουλγαρία πήρε το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας και τα σύνορά της έφτασαν στην Αδριατική κοντά στην Αυλώνα. Ο Βόρις Α΄ ασπάστηκε τον χριστιανισμό το 864. Το 886 οι μαθητές των Κυρίλλου και Μεθοδίου, Κλήμης, Ναούμ και Αγγελάριος, έφτασαν στη Βουλγαρία και το 893 η Σύνοδος της Πρεσλάβας καθιέρωσε την παλαιοβουλγαρική ως γλώσσα του κράτους και της Εκκλησίας και μετέφερε την πρωτεύουσα στην Πρεσλάβα. Το πρώιμο κυριλλικό αλφάβητο δημιουργήθηκε στην πρωτεύουσα Πρεσλάβα.3
Ο Συμεών Α΄ (893–927) συνέτριψε τους Βυζαντινούς στο Βουλγαρόφυγον το 896 και στον Αχελώο το 917, κάτι που έδωσε στη Βουλγαρία στρατιωτική υπεροχή στα Βαλκάνια. Το 927 το Βυζάντιο αναγνώρισε τον επικεφαλής της βουλγαρικής Εκκλησίας ως πατριάρχη. Επί του γιου του Πέτρου Α΄ διαδόθηκε το κίνημα των Βογομίλων. Μεταξύ 967 και 969 εισέβαλε ο Σβιατοσλάβος του Κιέβου και ως το 971 οι Βυζαντινοί είχαν καταλάβει την Πρεσλάβα. Στα δυτικά ο Σαμουήλ άντεξε για δεκαετίες, ώσπου οι Βούλγαροι ηττήθηκαν αποφασιστικά στο Κλειδί το 1014· ως το 1018 παραδόθηκαν τα τελευταία οχυρά και το Πρώτο Βουλγαρικό Κράτος έπαψε να υπάρχει.3
Βυζαντινή κυριαρχία (1018–1185)
Μετά τον θάνατο του Βασιλείου Β΄ η Βυζαντινή Αυτοκρατορία μπήκε σε περίοδο αστάθειας. Το 1040 ο Πέτρος Δελεάνος οργάνωσε μεγάλη εξέγερση, αλλά δεν κατάφερε να αποκαταστήσει το βουλγαρικό κράτος και σκοτώθηκε. Το 1185 οι Πέτρος και Ασέν, ευγενείς με αμφισβητούμενη καταγωγή (βουλγαρική, κουμανική, βλάχικη ή μικτή), ηγήθηκαν εξέγερσης κατά της βυζαντινής εξουσίας και ο Πέτρος αυτοανακηρύχθηκε τσάρος Πέτρος Β΄.1
Το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος (1185–1396)
Στις 14 Απριλίου 1205 ο τσάρος Καλογιάννης νίκησε τη νεοσύστατη Λατινική Αυτοκρατορία στην Αδριανούπολη και αιχμαλώτισε τον αυτοκράτορά της Βαλδουίνο Α΄. Ο ανιψιός του Ιβάν Ασέν Β΄ κέρδισε μεγάλη νίκη επί του Θεοδώρου Κομνηνού της Ηπείρου στην Κλοκότνιτσα, και επί της βασιλείας του η Βουλγαρία εκτεινόταν από την Αδριατική ως τη Μαύρη Θάλασσα. Η Αυτοκρατορία της Νίκαιας αναγνώρισε το βουλγαρικό πατριαρχείο το 1235.4
Οι επιδρομές των Μογγόλων και οι οικονομικές δυσκολίες οδήγησαν το 1277 σε λαϊκή εξέγερση με επικεφαλής τον χοιροβοσκό Ιβαΐλο. Τον 14ο αιώνα ο πατριάρχης Ευθύμιος του Τιρνόβου ίδρυσε τη Λογοτεχνική Σχολή του Τιρνόβου και τυποποίησε την ορθογραφία και τη γραμματική της βουλγαρικής. Ο θάνατος του Ιβάν Αλεξάνδρου το 1371 άφησε τη χώρα μοιρασμένη ανάμεσα στον Ιβάν Σισμάν στο Τύρνοβο, τον Ιβάν Στρατσιμίρ στο Βιδίνι και τον Ντομπροτίτσα στην Καρβούνα. Οι Οθωμανοί κατέλαβαν τη Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ) το 1362 και τη Σόφια το 1382, το Τύρνοβο το 1393 μετά από τρίμηνη πολιορκία και το 1396 το Βιδίνι, θέτοντας τέλος στο Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος.1,4
Οθωμανική κυριαρχία και Εθνική Αναγέννηση
Μια πολωνοουγγρική σταυροφορία με επικεφαλής τον Βλαδίσλαο Γ΄ ξεκίνησε το 1444 για να απελευθερώσει τη Βουλγαρία και τα Βαλκάνια, αλλά οι Οθωμανοί νίκησαν στη μάχη της Βάρνας. Τον 19ο αιώνα βελτιώθηκαν οι επικοινωνίες, οι μεταφορές και το εμπόριο, και το πρώτο εργοστάσιο στα βουλγαρικά εδάφη άνοιξε στο Σλίβεν το 1834.1
Η Εθνική Αναγέννηση χρονολογείται συνήθως από το 1762, όταν ο Παΐσιος του Χιλανδαρίου, μοναχός της Μονής Χιλανδαρίου στο Άγιο Όρος, έγραψε την «Istoriya Slavyanobolgarskaya». Το 1870 ένα φιρμάνι ίδρυσε τη Βουλγαρική Εξαρχία, χωριστή βουλγαρική Εκκλησία, και ο πρώτος έξαρχος Άνθιμος Α΄ έγινε φυσικός ηγέτης του αναδυόμενου έθνους. Επαναστάτες όπως ο Γκεόργκι Ρακόφσκι, ο Βασίλ Λέφσκι και ο Χρίστο Μπότεφ αγωνίστηκαν για την απελευθέρωση.1,5
Η Εξέγερση του Απριλίου και η απελευθέρωση
Στις 20 Απριλίου 1876 (με το παλαιό ημερολόγιο· 2 Μαΐου με το σημερινό) η επαναστατική επιτροπή στην Κοπρίφστιτσα επιτέθηκε στο οθωμανικό αστυνομικό αρχηγείο, ξεκινώντας την Εξέγερση του Απριλίου. Καταπνίγηκε από άτακτους βασιβουζούκους που σκότωσαν αδιακρίτως επαναστάτες και αμάχους, όπως στη σφαγή του Μπατάκ. Στον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877–1878 ο ρωσικός στρατός και οι Βούλγαροι εθελοντές (Οπαλτσέντσι) νίκησαν τους Οθωμανούς στο πέρασμα της Σίπκα και στο Πλέβεν, και ως τον Ιανουάριο του 1878 μεγάλο μέρος των βουλγαρικών εδαφών είχε απελευθερωθεί.6,1
Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, που υπογράφηκε στις 3 Μαρτίου 1878 (19 Φεβρουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο), δημιούργησε αυτόνομο Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας· οι Βούλγαροι γιορτάζουν αυτή τη μέρα ως Ημέρα της Απελευθέρωσης. Η Συνθήκη του Βερολίνου της 13ης Ιουλίου 1878 χώρισε έπειτα τα εδάφη αυτού του μεγάλου κράτους σε τρία μέρη: το Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας, την αυτόνομη οθωμανική επαρχία της Ανατολικής Ρωμυλίας και τη Μακεδονία, που επέστρεψε στους Οθωμανούς.7,8
Το Πριγκιπάτο, η Ένωση και η ανεξαρτησία
Η Συντακτική Συνέλευση υιοθέτησε το Σύνταγμα του Τιρνόβου στις 16 Απριλίου 1879, κάνοντας τη Βουλγαρία συνταγματική μοναρχία με μονοεδρικό κοινοβούλιο και δικαίωμα ψήφου για όλους τους άνδρες άνω των 21 ετών. Στις 17 Απριλίου 1879 η Πρώτη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση εξέλεξε πρίγκιπα τον Αλέξανδρο Μπάτενμπεργκ.9
Στις 18 Σεπτεμβρίου 1885 (6 Σεπτεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο) η πολιτοφυλακή της Ανατολικής Ρωμυλίας και ενωτικές ομάδες μπήκαν στη Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ) και η επαρχία ενώθηκε με το Πριγκιπάτο. Η Σερβία κήρυξε πόλεμο στις 14 Νοεμβρίου 1885, αλλά ηττήθηκε γρήγορα στη Σλίβνιτσα. Τον Αύγουστο του 1886 ένα πραξικόπημα με ρωσική υποστήριξη ανάγκασε τον Αλέξανδρο να παραιτηθεί· ο Στεφάν Σταμπολόφ έδιωξε τους συνωμότες και τον Ιούλιο του 1887 εξελέγη πρίγκιπας ο Φερδινάνδος του Σαξ-Κοβούργου-Γκότα. Στις 5 Οκτωβρίου 1908 (22 Σεπτεμβρίου με το παλαιό ημερολόγιο) ο Φερδινάνδος κήρυξε την ανεξαρτησία του Βασιλείου της Βουλγαρίας στον ναό των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων στο Βέλικο Τύρνοβο.10,11,12
Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι και ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Το 1912 η Βουλγαρία, η Σερβία, η Ελλάδα και το Μαυροβούνιο σχημάτισαν τη Βαλκανική Συμμαχία. Ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος άρχισε στις 8 Οκτωβρίου 1912 και έληξε με τη Συνθήκη του Λονδίνου της 30ής Μαΐου 1913. Οι διαφορές για τη Μακεδονία οδήγησαν στον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο: ο τσάρος Φερδινάνδος κήρυξε πόλεμο στη Σερβία και την Ελλάδα στις 29 Ιουνίου 1913, έπειτα η Ρουμανία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία επιτέθηκαν στη Βουλγαρία, και η Συνθήκη του Βουκουρεστίου της 10ης Αυγούστου 1913 (28 Ιουλίου με το παλαιό ημερολόγιο) έδωσε τη Νότια Δοβρουτσά στη Ρουμανία, ενώ οι Οθωμανοί ανέκτησαν την Αδριανούπολη.13,1
Οι πηγές περιγράφουν διαφορετικά την έκβαση του 1913. Το άρθρο «History of Bulgaria» της αγγλικής Βικιπαίδειας αναφέρει ότι η Βουλγαρία αναγκάστηκε να παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος των κερδών της στη Μακεδονία στη Σερβία και την Ελλάδα, ενώ το άρθρο της για τους Βαλκανικούς Πολέμους λέει ότι η Βουλγαρία διατήρησε τα περισσότερα εδάφη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου εκτός από τη Νότια Δοβρουτσά. Το άρθρο της βουλγαρικής Βικιπαίδειας για τη Δυτική Θράκη σημειώνει ότι η ακτή του Αιγαίου μεταξύ Νέστου και Έβρου παρέμεινε βουλγαρική μετά τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου.1,13,14
Η Βουλγαρία μπήκε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Δυνάμεων στις 14 Οκτωβρίου 1915, όταν κήρυξε πόλεμο στη Σερβία. Μια σύμβαση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1915 πρόσθεσε 2.588 km² στον κάτω ρου του Έβρου, μαζί με το Καραγάτς και το Διδυμότειχο. Μετά τη διάσπαση του μετώπου από τους Συμμάχους τον Σεπτέμβριο του 1918, η Βουλγαρία ζήτησε ανακωχή στις 24 Σεπτεμβρίου και η Ανακωχή της Θεσσαλονίκης τέθηκε σε ισχύ στις 30 Σεπτεμβρίου 1918.15,14
Με τη Συνθήκη του Νεϊγί, που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919, η Βουλγαρία παραχώρησε τη Δυτική Θράκη στην Αντάντ, η οποία αργότερα την απέδωσε στην Ελλάδα, και έχασε την άμεση διέξοδό της στο Αιγαίο. Παραχώρησε επίσης 2.563 km² στα δυτικά σύνορά της στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, επέστρεψε τη Δοβρουτσά στη Ρουμανία, μείωσε τον στρατό της σε 22.000 άνδρες και δεσμεύτηκε να καταβάλει επανορθώσεις. Οι Βούλγαροι αποκαλούν το αποτέλεσμα «Δεύτερη Εθνική Καταστροφή».16,1
Ο Μεσοπόλεμος και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Τον Σεπτέμβριο του 1918 ο Φερδινάνδος παραιτήθηκε υπέρ του γιου του Βόρι Γ΄. Ο αγροτικός ηγέτης Αλεξάνταρ Σταμπολίισκι κυβέρνησε ως το πραξικόπημα της 9ης Ιουνίου 1923, που οδήγησε στη δολοφονία του και έφερε στην εξουσία τον Αλεξάνταρ Τσανκόφ. Νέο πραξικόπημα τον Μάιο του 1934 εγκατέστησε αυταρχικό στρατιωτικό καθεστώς υπό τον Κίμωνα Γκεόργκιεφ.1
Με τη Συνθήκη της Κραϊόβας, που υπογράφηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 1940, η Ρουμανία επέστρεψε τη Νότια Δοβρουτσά, έκτασης 7.142 km². Την 1η Μαρτίου 1941 η Βουλγαρία προσχώρησε στον Άξονα. Με γερμανική συγκατάθεση οι δυνάμεις της κατέλαβαν τμήματα της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας που διεκδικούσαν οι Βούλγαροι εθνικιστές. Στις 5 Σεπτεμβρίου 1944 η Σοβιετική Ένωση κήρυξε πόλεμο στη Βουλγαρία και στις 9 Σεπτεμβρίου 1944 ένα πραξικόπημα αντικατέστησε την κυβέρνηση του Κονσταντίν Μουράβιεφ με κυβέρνηση του Πατριωτικού Μετώπου υπό τον Κίμωνα Γκεόργκιεφ. Με την ανακωχή με τη Σοβιετική Ένωση η Βουλγαρία εγκατέλειψε όλα τα κατεχόμενα εδάφη και οι Συνθήκες Ειρήνης των Παρισίων του 1947 επιβεβαίωσαν τη Νότια Δοβρουτσά ως τμήμα της Βουλγαρίας.17,1,21
Οι πηγές δίνουν διαφορετικά στοιχεία για την τύχη των Εβραίων. Το άρθρο «History of Bulgaria» της αγγλικής Βικιπαίδειας αναφέρει ότι ο βασιλιάς αρνήθηκε να παραδώσει τους Βούλγαρους Εβραίους, σώζοντας 50.000 ζωές, ενώ οι Εβραίοι στα εδάφη που κατείχε η Βουλγαρία στάλθηκαν σε στρατόπεδα θανάτου. Το άρθρο της για τη Βουλγαρία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο λέει ότι οι 48.000 γηγενείς Εβραίοι επέζησαν, αν και υπέστησαν διακρίσεις, και ότι η Βουλγαρία συνέβαλε στον θάνατο 11.343 Εβραίων από τα κατεχόμενα εδάφη στην Ελλάδα και τη Γιουγκοσλαβία. Δείτε επίσης τον Ντιμιτάρ Πέσεφ.1,21
Η Λαϊκή Δημοκρατία (1946–1990)
Ένα δημοψήφισμα στις 8 Σεπτεμβρίου 1946, που διεξήχθη υπό ξένη κατοχή και για το οποίο υπάρχουν υποψίες νοθείας, κατάργησε τη μοναρχία, και στις 15 Σεπτεμβρίου 1946 ανακηρύχθηκε η Λαϊκή Δημοκρατία της Βουλγαρίας. Τον Ιούνιο του 1947 ο αγροτικός ηγέτης Νικόλα Πέτκοφ συνελήφθη και τον Σεπτέμβριο εκτελέστηκε παρά τις διεθνείς διαμαρτυρίες. Τον Δεκέμβριο του 1947 υιοθετήθηκε νέο σύνταγμα, το «Σύνταγμα Δημητρόφ».22,24,12,23
Επί Βάλκο Τσερβένκοφ η γεωργία κολεκτιβοποιήθηκε και ξεκίνησε μεγάλη εκστρατεία εκβιομηχάνισης. Τον Μάρτιο του 1954 τον αντικατέστησε ως αρχηγός του κόμματος ο Τόντορ Ζίφκοφ. Τον χειμώνα του 1984 μια εκστρατεία ανάγκασε τους εθνοτικούς Τούρκους να πάρουν βουλγαρικά ονόματα· η εκστρατεία αφομοίωσης του τέλους της δεκαετίας του 1980 οδήγησε περίπου 300.000 Βούλγαρους Τούρκους να μεταναστεύσουν στην Τουρκία. Στις 10 Νοεμβρίου 1989 ο Ζίφκοφ απομακρύνθηκε από τη θέση του γενικού γραμματέα του κόμματος.1,2,23
Η Δημοκρατία από το 1990
Τον Φεβρουάριο του 1990 το Κομμουνιστικό Κόμμα παραιτήθηκε από το μονοπώλιο της εξουσίας και τον Ιούνιο η χώρα διεξήγαγε τις πρώτες ελεύθερες εκλογές από το 1931. Στις 15 Νοεμβρίου 1990 το κράτος μετονομάστηκε σε Δημοκρατία της Βουλγαρίας και το Σύνταγμα της 12ης Ιουλίου 1991 δημιούργησε τη σημερινή κοινοβουλευτική δημοκρατία. Το 1997 η σοσιαλιστική κυβέρνηση κατέρρευσε και την εξουσία ανέλαβε η Ένωση Δημοκρατικών Δυνάμεων· οι μεταρρυθμίσεις εκείνης της χρονιάς επανέφεραν την οικονομική ανάπτυξη. Στις 17 Ιουνίου 2001 ο Συμεών Β΄, ο πρώην ανήλικος τσάρος, κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές.1,24,23
Η Βουλγαρία εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ στις 29 Μαρτίου 2004 και στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιανουαρίου 2007, μαζί με τη Ρουμανία. Εντάχθηκε στον χώρο Σένγκεν την 1η Ιανουαρίου 2025 και την 1η Ιανουαρίου 2026 το ευρώ αντικατέστησε το λεβ ως επίσημο νόμισμα.1,25,26
Πώς άλλαξαν τα σύνορα
Τα σύνορα της Βουλγαρίας μετακινήθηκαν πολλές φορές. Ο πίνακας δείχνει τις κύριες αλλαγές που περιγράφουν οι πηγές· τα μεσαιωνικά σύνορα δεν ήταν σταθερές γραμμές, γι’ αυτό οι περιγραφές είναι κατά προσέγγιση.1,3
| Έτος | Αλλαγή |
|---|---|
| 681 | Το Βυζάντιο παραχωρεί τα εδάφη βόρεια του Αίμου |
| 827 | Τα βορειοδυτικά σύνορα με τους Φράγκους στον μέσο Δούναβη· ο Δνείπερος είναι το ανατολικό όριο |
| 836–852 | Προστίθεται το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας· τα σύνορα φτάνουν στην Αδριατική κοντά στην Αυλώνα |
| 1018 | Παραδίδονται τα τελευταία οχυρά· τα εδάφη γίνονται μέρος του Βυζαντίου |
| 13ος αιώνας | Επί Ιβάν Ασέν Β΄ η Βουλγαρία εκτείνεται από την Αδριατική ως τη Μαύρη Θάλασσα |
| 1371 | Το κράτος διασπάται στα τσαράτα του Τιρνόβου και του Βιδινίου και την Καρβούνα |
| 1393–1396 | Το Τύρνοβο και το Βιδίνι περιέρχονται στους Οθωμανούς |
| 1878 | Ο Άγιος Στέφανος δημιουργεί μεγάλο πριγκιπάτο· το Βερολίνο το χωρίζει σε Πριγκιπάτο, Ανατολική Ρωμυλία και οθωμανική Μακεδονία |
| 1885 | Ένωση με την Ανατολική Ρωμυλία, πρωτεύουσα τη Φιλιππούπολη |
| 1913 | Η Νότια Δοβρουτσά στη Ρουμανία, η Αδριανούπολη ξανά στους Οθωμανούς· η Δυτική Θράκη στο Αιγαίο μένει βουλγαρική |
| 1915 | 2.588 km² στον κάτω Έβρο με σύμβαση με την Οθωμανική Αυτοκρατορία |
| 1919 | Νεϊγί: χάνεται η Δυτική Θράκη· παραχωρούνται 2.563 km² στα δυτικά (Δυτικές Παραμεθόριες Περιοχές)· η Δοβρουτσά επιστρέφει στη Ρουμανία |
| 1940 | Κραϊόβα: η Νότια Δοβρουτσά (7.142 km²) επιστρέφει στη Βουλγαρία |
| 1941–1944 | Βουλγαρική κατοχή τμημάτων της Ελλάδας και της Γιουγκοσλαβίας, που εγκαταλείφθηκαν με την ανακωχή του 1944 |
| 1947 | Οι Συνθήκες Ειρήνης των Παρισίων επιβεβαιώνουν τη Νότια Δοβρουτσά ως τμήμα της Βουλγαρίας |
Πηγή: Wikipedia: First Bulgarian Empire; Wikipedia: Second Bulgarian Empire; Wikipedia: Treaty of Berlin (1878); Wikipedia: Bulgarian unification; Wikipedia: Balkan Wars; Wikipedia (στα βουλγαρικά): Западна Тракия; Wikipedia: Treaty of Neuilly-sur-Seine; Wikipedia: Treaty of Craiova; Wikipedia: Southern Dobruja; Wikipedia: Western Outlands; Wikipedia: Eastern Rumelia; Wikipedia: Bulgaria during World War II3,4,8,10,13,14,16,17,18,19,20,21
Βασικές ημερομηνίες
| Έτος | Γεγονός |
|---|---|
| 681 | Το Βυζάντιο αναγνωρίζει το βουλγαρικό κράτος |
| 811 | Ο Κρούμος νικά τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Α΄ |
| 864 | Ο Βόρις Α΄ ασπάζεται τον χριστιανισμό |
| 893 | Σύνοδος της Πρεσλάβας· η Πρεσλάβα γίνεται πρωτεύουσα |
| 927 | Αναγνωρίζεται το βουλγαρικό πατριαρχείο |
| 1014 | Ήττα στο Κλειδί |
| 1018 | Η Βουλγαρία περιέρχεται σε βυζαντινή κυριαρχία |
| 1185 | Εξέγερση των Πέτρου και Ασέν· Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος |
| 1205 | Ο Καλογιάννης νικά τη Λατινική Αυτοκρατορία στην Αδριανούπολη |
| 1393 | Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν το Τύρνοβο |
| 1396 | Πτώση του Βιδινίου |
| 1762 | Ο Παΐσιος γράφει την ιστορία του |
| 1870 | Ιδρύεται η Βουλγαρική Εξαρχία |
| 1876 | Εξέγερση του Απριλίου |
| 1878 | Άγιος Στέφανος (3 Μαρτίου) και Βερολίνο (13 Ιουλίου) |
| 1879 | Σύνταγμα του Τιρνόβου |
| 1885 | Ένωση με την Ανατολική Ρωμυλία· πόλεμος με τη Σερβία |
| 1908 | Διακήρυξη της ανεξαρτησίας |
| 1912–1913 | Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι |
| 1915–1918 | Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος |
| 1919 | Συνθήκη του Νεϊγί |
| 1940 | Συνθήκη της Κραϊόβας |
| 1941 | Η Βουλγαρία προσχωρεί στον Άξονα |
| 1944 | Πραξικόπημα της 9ης Σεπτεμβρίου |
| 1946 | Κατάργηση της μοναρχίας· Λαϊκή Δημοκρατία |
| 1989 | Απομάκρυνση του Ζίφκοφ (10 Νοεμβρίου) |
| 1991 | Το σημερινό Σύνταγμα |
| 2004 | Ένταξη στο ΝΑΤΟ |
| 2007 | Ένταξη στην ΕΕ |
| 2025 | Χώρος Σένγκεν |
| 2026 | Το ευρώ αντικαθιστά το λεβ |
Πηγή: Wikipedia: History of Bulgaria; Wikipedia (στα βουλγαρικά): История на България; Wikipedia: First Bulgarian Empire; Wikipedia: Second Bulgarian Empire; Wikipedia: Bulgarian Revival; Wikipedia: Treaty of San Stefano; Wikipedia: Treaty of Berlin (1878); Wikipedia (στα βουλγαρικά): Княжество България; Wikipedia: Bulgarian unification; Wikipedia: Tsardom of Bulgaria; Wikipedia: Balkan Wars; Wikipedia: Bulgaria during World War I; Wikipedia: Treaty of Neuilly-sur-Seine; Wikipedia: Treaty of Craiova; Wikipedia: Bulgaria during World War II; Wikipedia: People’s Republic of Bulgaria; Wikipedia: Adoption of the euro in Bulgaria1,2,3,4,5,7,8,9,10,12,13,15,16,17,21,23,25
Συχνές ερωτήσεις
Πότε ιδρύθηκε το βουλγαρικό κράτος;
Το βουλγαρικό κράτος ιδρύθηκε το 680–681. Αφού οι Βούλγαροι με επικεφαλής τον Ασπαρούχ νίκησαν τον βυζαντινό στρατό στο Όγγλος, το Βυζάντιο υπέγραψε το 681 συνθήκη ειρήνης που αναγνώριζε τη Βουλγαρία ως ανεξάρτητο κράτος.
Ποιες ήταν οι πρωτεύουσες της μεσαιωνικής Βουλγαρίας;
Το Πρώτο Βουλγαρικό Κράτος κυβερνιόταν από την Πλίσκα, ώσπου η Σύνοδος της Πρεσλάβας το 893 μετέφερε την πρωτεύουσα στην Πρεσλάβα. Το Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος, από το 1185, είχε πρωτεύουσα το Τύρνοβο, σήμερα Βέλικο Τύρνοβο.
Πότε η Βουλγαρία ασπάστηκε τον χριστιανισμό και το κυριλλικό αλφάβητο;
Η Βουλγαρία ασπάστηκε τον χριστιανισμό το 864 επί Βόρι Α΄. Οι μαθητές των Κυρίλλου και Μεθοδίου έφτασαν στη Βουλγαρία το 886 και το πρώιμο κυριλλικό αλφάβητο δημιουργήθηκε στην πρωτεύουσα Πρεσλάβα.
Πόσο διήρκεσε η οθωμανική κυριαρχία;
Οι Οθωμανοί κατέλαβαν το Τύρνοβο το 1393 και το Βιδίνι το 1396, θέτοντας τέλος στο Δεύτερο Βουλγαρικό Κράτος. Η οθωμανική κυριαρχία διήρκεσε ως την απελευθέρωση το 1878, σχεδόν πέντε αιώνες.
Γιατί η 3η Μαρτίου είναι εθνική εορτή;
Στις 3 Μαρτίου 1878 η Ρωσία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπέγραψαν τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, που δημιούργησε αυτόνομο Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας. Οι Βούλγαροι γιορτάζουν αυτή τη μέρα ως Ημέρα της Απελευθέρωσης.
Τι άλλαξε η Συνθήκη του Βερολίνου;
Η Συνθήκη του Βερολίνου της 13ης Ιουλίου 1878 χώρισε τα εδάφη του κράτους του Αγίου Στεφάνου σε τρία μέρη: το Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας, την αυτόνομη οθωμανική επαρχία της Ανατολικής Ρωμυλίας και τη Μακεδονία, που επέστρεψε στους Οθωμανούς. Η Ανατολική Ρωμυλία ενώθηκε με το Πριγκιπάτο το 1885.
Ποια εδάφη έχασε η Βουλγαρία μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;
Με τη Συνθήκη του Νεϊγί της 27ης Νοεμβρίου 1919 η Βουλγαρία παραχώρησε τη Δυτική Θράκη και την ακτή του Αιγαίου, έδωσε 2.563 km² στα δυτικά σύνορά της στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και επέστρεψε τη Δοβρουτσά στη Ρουμανία. Η Νότια Δοβρουτσά επέστρεψε στη Βουλγαρία με τη Συνθήκη της Κραϊόβας το 1940.
Πότε τελείωσε η κομμουνιστική διακυβέρνηση στη Βουλγαρία;
Ο Τόντορ Ζίφκοφ απομακρύνθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1989. Τον Φεβρουάριο του 1990 το Κομμουνιστικό Κόμμα παραιτήθηκε από το μονοπώλιο της εξουσίας, τον Ιούνιο του 1990 ακολούθησαν ελεύθερες εκλογές και το Σύνταγμα της 12ης Ιουλίου 1991 δημιούργησε τη σημερινή κοινοβουλευτική δημοκρατία.
Πηγές
- Wikipedia: History of Bulgaria
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): История на България
- Wikipedia: First Bulgarian Empire
- Wikipedia: Second Bulgarian Empire
- Wikipedia: Bulgarian Revival
- Wikipedia: April Uprising of 1876
- Wikipedia: Treaty of San Stefano
- Wikipedia: Treaty of Berlin (1878)
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): Княжество България
- Wikipedia: Bulgarian unification
- Wikipedia: Principality of Bulgaria
- Wikipedia: Tsardom of Bulgaria
- Wikipedia: Balkan Wars
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): Западна Тракия
- Wikipedia: Bulgaria during World War I
- Wikipedia: Treaty of Neuilly-sur-Seine
- Wikipedia: Treaty of Craiova
- Wikipedia: Southern Dobruja
- Wikipedia: Western Outlands
- Wikipedia: Eastern Rumelia
- Wikipedia: Bulgaria during World War II
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): Царство България
- Wikipedia: People’s Republic of Bulgaria
- Wikipedia (στα βουλγαρικά): Народна република България
- Wikipedia: Adoption of the euro in Bulgaria
- Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Bulgaria joins the euro area
- Wikipedia: Old Great Bulgaria
Τα γεγονότα ελέγχθηκαν 11 Νοεμβρίου 2026. Συντάχθηκε από την InvestBulgaria για γενική ενημέρωση.