Τόντορ Ζίβκοφ

Με μια ματιά

Πηγή: Wikipedia: en.wikipedia.org · wiki · Todor_ZhivkovTodor Zhivkov¹

Τα πρώτα χρόνια της πορείας του

Ο Ζίβκοφ γεννήθηκε σε αγροτική οικογένεια στο Πράβετς. Εντάχθηκε στην Ένωση Βουλγαρικής Κομμουνιστικής Νεολαίας το 1928 και στο Βουλγαρικό Εργατικό Κόμμα το 1932. Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έλαβε μέρος στο κίνημα αντίστασης της Βουλγαρίας. Το 1943 βοήθησε στην οργάνωση της αντάρτικης ταξιαρχίας Τσαβντάρ και αργότερα έγινε υποδιοικητής της επιχειρησιακής ζώνης της Σόφιας.¹

Μετά την εξέγερση της 9ης Σεπτεμβρίου 1944, ο Ζίβκοφ έγινε επικεφαλής της Λαϊκής Πολιτοφυλακής της Σόφιας. Εντάχθηκε στην Κεντρική Επιτροπή του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος και έγινε τακτικό μέλος της το 1948. Το 1954 έγινε πρώτος γραμματέας του κόμματος. Σε ολομέλεια τον Απρίλιο του 1956 άσκησε κριτική στον αρχηγό του κόμματος Βάλκο Τσερβένκοφ (Valko Chervenkov) και εδραίωσε τη θέση του ως ντε φάκτο ηγέτη της Βουλγαρίας.¹

Ηγεσία και πολιτική

Ο Ζίβκοφ διετέλεσε πρωθυπουργός από το 1962 έως το 1971. Στη συνέχεια έγινε πρόεδρος του Κρατικού Συμβουλίου, ενός συλλογικού οργάνου αρχηγού του κράτους που δημιουργήθηκε με το σύνταγμα του 1971. Ενώ κατείχε αυτά τα αξιώματα, παρέμεινε η κορυφαία κομμουνιστική προσωπικότητα της χώρας. Η κυβέρνησή του παρέμεινε στενά ευθυγραμμισμένη με τη Σοβιετική Ένωση, ενώ παράλληλα επιδίωκε να διευρύνει τους δεσμούς της Βουλγαρίας με χώρες εκτός της σοβιετικής σφαίρας επιρροής.¹

Η οικονομική πολιτική περιλάμβανε εκβιομηχάνιση, κεντρικό σχεδιασμό και αρκετές απόπειρες μεταρρύθμισης. Η διάρθρωση της απασχόλησης άλλαξε σημαντικά: το 1948 περίπου το 80% του πληθυσμού ζούσε από τη γεωργία, ενώ έως το 1988 λιγότεροι από έναν στους πέντε εργαζόμενους απασχολούνταν ακόμη στον τομέα αυτό. Οι κοινωνικές πολιτικές συνοδεύτηκαν επίσης από ευρύτερη πρόσβαση σε στέγαση, εκπαίδευση και καταναλωτικά αγαθά, αν και οι ελλείψεις κατοικιών παρέμειναν.¹

Τα τελευταία χρόνια

Από το 1984 η κυβέρνηση σκλήρυνε την πολιτική της απέναντι στις μειονότητες μέσω της λεγόμενης «Διαδικασίας αναγέννησης» (Revival Process), μιας εκστρατείας βίαιης αφομοίωσης των Τούρκων της Βουλγαρίας. Το 1989 η πολιτική αυτή οδήγησε σε μαζική εκδίωξη Τούρκων και μουσουλμάνων. Η θέση του Ζίβκοφ αποδυναμώθηκε επίσης από την οικονομική στασιμότητα, την επιδείνωση της διεθνούς εικόνας της χώρας και την αυξανόμενη αναρριχησιολογία και διαφθορά μέσα στο Κομμουνιστικό Κόμμα.¹

Υπό την πίεση ανώτερων στελεχών του κόμματος, ο Ζίβκοφ παραιτήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1989, αφού είχε αρνηθεί να αναγνωρίσει τα προβλήματα και να ανταποκριθεί στις δημόσιες διαμαρτυρίες. Η κομμουνιστική διακυβέρνηση στη Βουλγαρία ουσιαστικά έληξε μέσα σε έναν μήνα και η Λαϊκή Δημοκρατία έπαψε τυπικά να υπάρχει μέσα σε έναν χρόνο. Ο Ζίβκοφ πέθανε στη Σόφια στις 5 Αυγούστου 1998, σε ηλικία 86 ετών.¹