Χαν Ασπαρούχ
Με μια ματιά
| Στα βουλγαρικά | Аспарух (Исперих) |
|---|---|
| Τίτλος | Χαν των Βουλγάρων |
| Γένος | Ντούλο |
| Πατέρας | Κουμπράτ, ηγεμόνας της Παλαιάς Μεγάλης Βουλγαρίας |
| Βασιλεία | Δεύτερο μισό του 7ου αιώνα· περίπου 668–695 κατά τη χρονολόγηση του Μόσκοφ, άλλες χρονολογήσεις τη λήγουν το 700 ή το 701 |
| Θάνατος | Γύρω στο 700, κατά την παράδοση σε μάχη με τους Χαζάρους |
Πηγή: Wikipedia: Asparuh of Bulgaria; Wikipedia (στα βουλγαρικά): Аспарух1,2
Από τις στέπες στον Δούναβη
Οι βυζαντινές πηγές περιγράφουν τον Ασπαρούχ ως νεότερο γιο του Κουμπράτ, ο οποίος είχε δημιουργήσει ένα μεγάλο κράτος, τη «Μεγάλη Βουλγαρία», στις στέπες της σημερινής Ουκρανίας. Ο Κατάλογος των Βουλγάρων χαν τον εντάσσει στο γένος Ντούλο και του αποδίδει 61 χρόνια. Οι ιστορικοί δεν δέχονται τον αριθμό ως διάρκεια βασιλείας· ίσως δηλώνει τη διάρκεια της ζωής του.1
Η Μεγάλη Βουλγαρία διαλύθηκε υπό την πίεση των Χαζάρων το 668 και οι γιοι του Κουμπράτ πήραν χωριστούς δρόμους. Ο Ασπαρούχ οδήγησε τον λαό του δυτικά, στο δέλτα του Δούναβη, όπου εγκαταστάθηκαν, πιθανότατα στην Πεύκη, ένα νησί που δεν υπάρχει πια. Η αγγλική Βικιπαίδεια ανεβάζει τους ακολούθους του σε 30.000 έως 50.000 Βούλγαρους· η βουλγαρική Βικιπαίδεια σημειώνει ότι ο αριθμός και η προέλευση της ομάδας παραμένουν αντικείμενο συζήτησης.1,2
Η μάχη του Όνγκαλ και η συνθήκη του 681
Το 680 ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ΄ εκστράτευσε από ξηρά και θάλασσα κατά των Βουλγάρων και των Σλάβων συμμάχων τους, και οι Βούλγαροι αποσύρθηκαν σε οχυρωμένο στρατόπεδο. Ο αυτοκράτορας εγκατέλειψε τότε τον στρατό για να θεραπευτεί από ποδάγρα. Οι στρατιώτες του το εξέλαβαν ως φυγή, άρχισαν να υποχωρούν και οι Βούλγαροι τους κατατρόπωσαν στη λεγόμενη μάχη του Όνγκαλ.1,2
Οι πηγές διαφέρουν ως προς το πού πήγε ο αυτοκράτορας για θεραπεία: σύμφωνα με την αγγλική Βικιπαίδεια στην Αγχίαλο (σημερινό Πομόριε), σύμφωνα με τη βουλγαρική στη Μεσημβρία (σημερινό Νεσέμπαρ).1,2
Στη συνέχεια ο Ασπαρούχ πήρε τον έλεγχο της Μοισίας και συμμάχησε με τους ντόπιους Σλάβους, τους Σεβέρους και τις Επτά σλαβικές φυλές. Όταν το 681 άρχισε επιδρομές στη βυζαντινή Θράκη, ο Κωνσταντίνος Δ΄ δέχτηκε συνθήκη με την οποία το Βυζάντιο κατέβαλλε στους Βούλγαρους ετήσιο φόρο. Η βουλγαρική Βικιπαίδεια προσθέτει ότι το Βυζάντιο παραχώρησε την Κάτω Μοισία έως τον ποταμό Ίσκαρ, χωρίς όμως την Οδησσό. Τα γεγονότα αυτά θεωρούνται ίδρυση του βουλγαρικού κράτους και αναγνώρισή του από το Βυζάντιο.1,2
Η οικοδόμηση του νέου κράτους
Η μεταγενέστερη παράδοση αποδίδει στον Ασπαρούχ την ανέγερση της Πλίσκας και της Ντράσταρ (σημερινή Σιλίστρα), των κύριων κέντρων του νέου κράτους, καθώς και τουλάχιστον ενός από τα αμυντικά χωμάτινα τείχη μεταξύ Δούναβη και Μαύρης Θάλασσας.1
Η βουλγαρική Βικιπαίδεια περιγράφει νέες συγκρούσεις με το Βυζάντιο γύρω στο 688–690 και συνεχή πίεση από το Χαγανάτο των Χαζάρων στα βορειοανατολικά, την οποία χαρακτηρίζει κύρια απειλή για το νεαρό κράτος. Η υπεράσπιση των βόρειων συνόρων ήταν το σημαντικότερο καθήκον του Ασπαρούχ, και τα πολλά χωμάτινα τείχη στη Δοβρουτσά και τη Βλαχία κατασκευάστηκαν απέναντι σε επιθέσεις από τον βορρά.2
Κληρονομιά
Ο Ασπαρούχ βγήκε τρίτος στην ψηφοφορία «Μεγάλοι Βούλγαροι» της Βουλγαρικής Εθνικής Τηλεόρασης. Το όνομά του φέρουν η πόλη Ίσπεριχ, αρκετά χωριά, δρόμοι σε πολλές βουλγαρικές πόλεις, η κορυφή Asparuh Peak στο νησί Λίβινγκστον της Ανταρκτικής και η γέφυρα Ασπαρούχοφ στη Βάρνα, μία από τις μεγαλύτερες γέφυρες της Βουλγαρίας. Η ζωή του είναι το θέμα της επικής ταινίας «Χαν Ασπαρούχ» του 1981.1,2
Πηγές
Τα γεγονότα ελέγχθηκαν 10 Νοεμβρίου 2026. Συντάχθηκε από την InvestBulgaria για γενική ενημέρωση.