Η φθινοπωρινή πρόβλεψη της Επιτροπής αναθεωρεί προς τα πάνω την εκτίμηση για την ανάπτυξη της Βουλγαρίας το 2026 στο 2,7%, πάνω από τον διπλάσιο ρυθμό της ευρωζώνης, αλλά αναμένει επιβράδυνση της κατανάλωσης, των επενδύσεων και των μισθών το 2027. Προβλέπει επίσης έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 6,9% του ΑΕΠ και αύξηση του δημόσιου χρέους στο 37,7% του ΑΕΠ έως το 2028.
Τι συνέβη
Στις 17 Νοεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις του 2026. Αναμένει ότι η οικονομία της Βουλγαρίας θα αναπτυχθεί κατά 2,7% το 2026, 2,1% το 2027 και 2,3% το 2028, μετά από ανάπτυξη 3% το 2025, μετέδωσε το BTA. Η εκτίμηση για το 2026 είναι υψηλότερη από το 2,5% που προέβλεπε η Επιτροπή στις εαρινές προβλέψεις του Μαΐου, ενώ η εκτίμηση για το 2027 μειώθηκε από 2,2%, σημείωσε η The Sofia Globe. Η Επιτροπή αποδίδει την επιβράδυνση στις υψηλότερες τιμές που επιβαρύνουν την καταναλωτική ζήτηση, στη βραδύτερη αύξηση των μισθών και στις χαμηλότερες επενδύσεις μετά την κορύφωση των δαπανών που στηρίζει ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) της ΕΕ το 2026.
Τα στοιχεία και το υπόβαθρο
Η πρόβλεψη, που ακολουθεί τα στοιχεία για το ΑΕΠ του τρίτου τριμήνου της περασμένης εβδομάδας, περιγράφει μια οικονομία που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην εγχώρια ζήτηση. Σύμφωνα με τη σύνοψη των στοιχείων της Επιτροπής από το BTA, η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά 7,2% το 2026, μετά από 7,4% το 2025, και στη συνέχεια να επιβραδυνθεί απότομα στο 2,4% το 2027 και στο 2,6% το 2028. Η αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης προβλέπεται να υποχωρήσει από 6,8% το 2025 σε 2,5% το 2026 και 1,3% το 2027. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου, που αυξήθηκε κατά 15,6% το 2025, αναμένεται να αυξηθεί μόλις κατά 2,9% το 2026 και να μειωθεί κατά 0,9% το 2027, πριν ανακάμψει κατά 3,1% το 2028.
Ο εξωτερικός τομέας είναι ασθενέστερος. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να μειωθούν κατά 0,8% το 2026 λόγω του αδύναμου τουρισμού και της επιβράδυνσης των εξαγωγών οχημάτων και άλλων κεφαλαιουχικών αγαθών, ενώ οι εισαγωγές θα αυξηθούν κατά 5,1%. Η Επιτροπή αναμένει ανάκαμψη των εξαγωγών κατά 2,8% το 2027 και 2,9% το 2028, επισημαίνει όμως καθοδικούς κινδύνους που συνδέονται με την αλυσίδα αξίας της αυτοκινητοβιομηχανίας. Κατά συνέπεια, προβλέπει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα διευρυνθεί από 4,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 6,9% το 2026, πριν περιοριστεί σε 6,4% το 2027 και 6,2% το 2028.
Ο πληθωρισμός αυξάνεται, ενώ η αύξηση των μισθών αναμένεται να επιβραδυνθεί μετά το τρέχον έτος. Η Επιτροπή προβλέπει εναρμονισμένο πληθωρισμό 4,6% το 2026, έναντι 3,5% το 2025 και 4,2% στις εαρινές προβλέψεις, και 3,9% το 2027, γεγονός που αντανακλά τις υψηλότερες τιμές ενέργειας μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες ήταν υψηλός λόγω του αυξανόμενου κόστους ενέργειας και εργασίας. Οι αποδοχές ανά εργαζόμενο, που αυξήθηκαν κατά 14,1% το 2024 και 5,8% το 2025, αναμένεται να αυξηθούν κατά 6,2% το 2026, 5,2% το 2027 και 5,0% το 2028. Ο πληθωρισμός προβλέπεται να υποχωρήσει το 2028, αν και η Επιτροπή εκτιμά ότι η εισαγωγή του δεύτερου συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ETS2) θα προσθέσει 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στον γενικό πληθωρισμό εκείνη τη χρονιά. Η ανάλυσή μας για τον πληθωρισμό 6% του Οκτωβρίου εξετάζει αναλυτικότερα τα στοιχεία τιμών.
Τα δημόσια οικονομικά παραμένουν το κύριο αδύναμο σημείο. Η Επιτροπή αναμένει έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης 5,0% του ΑΕΠ το 2026, από 4,0% το 2025, προσωρινή μείωση στο 4,0% το 2027, κυρίως χάρη σε έναν φόρο υπερκερδών διάρκειας ενός έτους σε επιλεγμένους κλάδους και σε υψηλότερα έσοδα από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης, και νέα διεύρυνση στο 4,8% το 2028. Προβλέπει ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα αυξηθεί από 29,9% του ΑΕΠ το 2025 σε 33,0% το 2026, 35,0% το 2027 και περίπου 37,7% το 2028, λόγω των μεγάλων πρωτογενών ελλειμμάτων και του αυξανόμενου κόστους τόκων. Οι δημοσιονομικές αυτές τάσεις βρέθηκαν στο επίκεντρο της απόφασης της S&P να υποβαθμίσει τις προοπτικές της αξιολόγησης της Βουλγαρίας νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Η σύγκριση της Βουλγαρίας
Η Βουλγαρία εξακολουθεί να αναμένεται να αναπτυχθεί πολύ ταχύτερα από την ΕΕ στο σύνολό της. Η Επιτροπή αναμένει ανάπτυξη 1,4% στην ΕΕ τόσο το 2026 όσο και το 2027 και 1,2% στην ευρωζώνη και στα δύο έτη. Μεταξύ των γειτόνων, η οικονομία της Ρουμανίας προβλέπεται να συρρικνωθεί κατά 0,3% το 2026 πριν αναπτυχθεί κατά 1,8% το 2027, η Ελλάδα να αναπτυχθεί κατά 1,8% και 1,5% και η Κροατία κατά 2,1% και 2,4%. Εκτός ΕΕ, η Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 3,3% το 2026 και 3,8% το 2027 για τη Σερβία και 3,5% και 3,4% για τη Βόρεια Μακεδονία.
Η σύγκριση είναι λιγότερο ευνοϊκή ως προς τον πληθωρισμό και τα εξωτερικά ισοζύγια. Ο προβλεπόμενος πληθωρισμός της Βουλγαρίας, 4,6% το 2026, είναι υψηλότερος από το 3,2% της ευρωζώνης και το 3,3% της ΕΕ, καθώς και από την Ελλάδα (4,1%) και την Κροατία (4,2%), αλλά χαμηλότερος από τη Ρουμανία (7,9%). Το προβλεπόμενο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, 6,9% του ΑΕΠ το 2026, συγκρίνεται με πλεόνασμα 2,1% στην ευρωζώνη και με ελλείμματα 6,3% στην Ελλάδα, 7,0% στη Ρουμανία και 4,6% στην Κροατία. Στον προϋπολογισμό, το έλλειμμα 5,0% της Βουλγαρίας είναι μεγαλύτερο από το 3,5% της ευρωζώνης και το 2,8% της Κροατίας, ενώ η Ελλάδα αναμένεται να έχει πλεόνασμα 0,9% και η Ρουμανία έλλειμμα 6,0%. Το ποσοστό ανεργίας της Βουλγαρίας, 3,4%, παραμένει πολύ χαμηλότερο από το 6,4% της ευρωζώνης.
Τι σημαίνει για επενδυτές και επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις που απευθύνονται σε καταναλωτές, η πρόβλεψη υποδηλώνει σημείο καμπής. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξάνεται με ρυθμό άνω του 7% ετησίως το 2025 και το 2026, αλλά η Επιτροπή αναμένει ότι ο ρυθμός θα πέσει περίπου στο ένα τρίτο το 2027, καθώς επιβραδύνεται η αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.
Για τις κατασκευές, τις υπηρεσίες μηχανικής και τους προμηθευτές δημόσιων έργων, ο κύριος κίνδυνος είναι η λήξη του ΜΑΑ. Η Επιτροπή αναμένει μείωση των επενδύσεων το 2027, κυρίως λόγω της πορείας των δημόσιων επενδύσεων, καθώς η λήξη του μηχανισμού θα επιβαρύνει προσωρινά τις δημόσιες δαπάνες. Οι επιχειρήσεις που βασίζονταν σε συμβάσεις χρηματοδοτούμενες από τον ΜΑΑ αντιμετωπίζουν κενό το 2027, καθώς η Επιτροπή αναμένει ανάκαμψη των επενδύσεων μόλις το 2028.
Για τους εξαγωγείς αναμένεται ανάκαμψη το 2027, αλλά το εργατικό δυναμικό παραμένει περιοριστικός παράγοντας: η Επιτροπή αναμένει ότι οι ελλείψεις προσωπικού θα συνεχιστούν σε βασικούς κλάδους λόγω της συρρίκνωσης του πληθυσμού σε παραγωγική ηλικία, ακόμη και καθώς εξασθενεί η αύξηση της απασχόλησης.
Οι επίσημες προβλέψεις επίσης διαφέρουν. Για το 2026, το 2,7% της Επιτροπής βρίσκεται μεταξύ του 2,6% του ΔΝΤ, του 2,8% της Βουλγαρικής Εθνικής Τράπεζας και του 3% του Υπουργείου Οικονομικών, μετέδωσε το BTA. Για το 2027 η απόκλιση είναι μεγαλύτερη: το Υπουργείο Οικονομικών και η BNB αναμένουν από 2,5% και το ΔΝΤ 2,7%, έναντι 2,1% της Επιτροπής. Για τον πληθωρισμό του 2027 οι προβλέψεις κυμαίνονται από 3,1% της BNB έως 4,8% του ΔΝΤ, με το Υπουργείο Οικονομικών στο 4%. Η Επιτροπή προβλέπει επίσης έλλειμμα 4,0% του ΑΕΠ για το 2027 σε δεδουλευμένη βάση, έναντι της πρόβλεψης της ίδιας της κυβέρνησης για 4,2% σε δεδουλευμένη βάση· το 3,5% του σχεδίου προϋπολογισμού είναι σε ταμειακή βάση, σύμφωνα με το BTA.
Τι να παρακολουθήσετε
Οι ψηφοφορίες της Εθνοσυνέλευσης για τον προϋπολογισμό του 2027 σε πρώτη και δεύτερη ανάγνωση θα δείξουν αν θα εγκριθούν ο φόρος υπερκερδών και τα λοιπά μέτρα εσόδων στα οποία στηρίζεται η πρόβλεψη της Επιτροπής για το έλλειμμα του 2027. Η Επιτροπή επισημαίνει καθοδικούς κινδύνους από ενδεχόμενη στατιστική αναθεώρηση του ελλείμματος του 2026. Οι επόμενες πλήρεις προβλέψεις της Επιτροπής αναμένονται την άνοιξη του 2027, όταν η επίδραση της λήξης του ΜΑΑ στις επενδύσεις θα είναι σαφέστερη.