Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Βουλγαρίας έφτασε τα 6,19 δισ. €, ή 4,8% του ΑΕΠ, στο πρώτο εννεάμηνο του 2026, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εξαγωγές που ανακάμπτουν. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν στα 3,96 δισ. €, αλλά σχεδόν στο σύνολό τους ήταν κέρδη που επανεπένδυσαν εταιρείες ήδη παρούσες στη χώρα.
Τι συνέβη
Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Βουλγαρίας σχεδόν διπλασιάστηκε στο πρώτο εννεάμηνο του 2026, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών που δημοσίευσε η Βουλγαρική Εθνική Τράπεζα (BNB) στις 19 Νοεμβρίου. Το έλλειμμα έφτασε τα 6,19 δισ. €, ή 4,8% του προβλεπόμενου ΑΕΠ, έναντι 3,27 δισ. € (2,8% του ΑΕΠ) την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2025. Την ίδια ημέρα η BNB ανακοίνωσε ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στη Βουλγαρία αυξήθηκαν στα 3,96 δισ. € από 2,38 δισ. €. Συνολικά, τα στοιχεία περιγράφουν μια οικονομία που δαπανά στο εξωτερικό περισσότερα από όσα κερδίζει, ενώ ταυτόχρονα προσελκύει περισσότερα κεφάλαια από ξένους επενδυτές, αν και το μεγαλύτερο μέρος τους είναι κέρδη που οι ήδη παρόντες επενδυτές αφήνουν στη χώρα.
Τα στοιχεία και το υπόβαθρο
Ο κύριος μοχλός είναι το εμπόριο αγαθών. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 11,5% στα 35,17 δισ. €, μετά από πτώση 4% την ίδια περίοδο του 2025, αλλά οι εισαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα, κατά 14,1% στα 43,06 δισ. €, μετά από άνοδο 5,8% έναν χρόνο νωρίτερα. Το εμπορικό έλλειμμα διευρύνθηκε στα 7,89 δισ. € (6,1% του ΑΕΠ) από 6,18 δισ. € (5,3%). Ταυτόχρονα το πλεόνασμα των υπηρεσιών μειώθηκε στα 6,11 δισ. € (4,8% του ΑΕΠ) από 6,94 δισ. € (6%), οπότε οι υπηρεσίες κάλυψαν μικρότερο μέρος του ελλείμματος αγαθών σε σχέση με πέρυσι.
Οι ροές εισοδημάτων πρόσθεσαν πίεση. Το έλλειμμα πρωτογενών εισοδημάτων, που καταγράφει τα εισοδήματα από επενδύσεις και τις αμοιβές που καταβάλλονται στο εξωτερικό και εισπράττονται από αυτό, διευρύνθηκε στα 5,68 δισ. € από 4,95 δισ. €. Το πλεόνασμα δευτερογενών εισοδημάτων βελτιώθηκε στα 1,26 δισ. € από 914,1 εκατ. €. Το πλεόνασμα του ισοζυγίου κεφαλαίων υπερδιπλασιάστηκε στα 1,66 δισ. € από 689,2 εκατ. €, γι’ αυτό το συνολικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων ήταν μικρότερο, στα 4,53 δισ. € ή 3,5% του ΑΕΠ, έναντι 2,58 δισ. € (2,2%) έναν χρόνο νωρίτερα.
Ο Σεπτέμβριος από μόνος του ήταν καλύτερος. Το μηνιαίο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε στα 826,5 εκατ. € από 1,05 δισ. € έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ οι εξαγωγές αγαθών εκτινάχθηκαν κατά 23,4% στα 4,43 δισ. €. Ένας μήνας δεν αποτελεί τάση, αλλά υποδηλώνει ότι η ανάκαμψη των πωλήσεων στο εξωτερικό επιταχύνεται.
Όσον αφορά τις επενδύσεις, το BTA αναφέρει ότι οι ΑΞΕ αντιστοιχούσαν στο 3,1% του ΑΕΠ, έναντι 2% έναν χρόνο νωρίτερα. Η σύνθεση έχει σημασία. Τα επανεπενδυόμενα κέρδη ανήλθαν σε 3,72 δισ. €, έναντι 3,32 δισ. €, δηλαδή περίπου το 94% της εισροής ήταν κέρδη που κράτησαν στη Βουλγαρία εταιρείες ξένων συμφερόντων. Το νέο μετοχικό κεφάλαιο ήταν μόλις 96,5 εκατ. €, οι χρεωστικοί τίτλοι πρόσθεσαν 130,9 εκατ. € μετά από εκροή 935,3 εκατ. € έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ οι καθαρές επενδύσεις μη κατοίκων σε ακίνητα ήταν αρνητικές, στα −11,1 εκατ. €. Ανά χώρα, οι μεγαλύτερες καθαρές εισροές προήλθαν από την Ελλάδα (515,3 εκατ. €), το Λουξεμβούργο (487,1 εκατ. €) και την Ελβετία (464,9 εκατ. €), ενώ για τις Ηνωμένες Πολιτείες καταγράφηκε καθαρή εκροή 104,1 εκατ. €.
Οι εισροές χαρτοφυλακίου επιβραδύνθηκαν απότομα. Οι καθαρές επενδύσεις μη κατοίκων σε βουλγαρικούς τίτλους (υποχρεώσεις χαρτοφυλακίου) μειώθηκαν στα 1,35 δισ. € από 4,72 δισ. €, ενώ τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της BNB μειώθηκαν κατά 992,4 εκατ. €, μετά από αύξηση 1,64 δισ. € την ίδια περίοδο του 2025. Όλα τα στοιχεία είναι προκαταρκτικά και η BNB υπολογίζει τους λόγους με βάση τη δική της πρόβλεψη ΑΕΠ ύψους 128,4 δισ. € για το 2026.
Πώς συγκρίνεται η Βουλγαρία
Η Βουλγαρία κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση από τη ζώνη του ευρώ συνολικά. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ ύψους 248 δισ. €, ή 1,5% του ΑΕΠ, στο δωδεκάμηνο έως τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι 279 δισ. € (1,8%) έναν χρόνο νωρίτερα.
Μεταξύ των γειτόνων, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ρουμανίας έφτασε τα 22,88 δισ. € την περίοδο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2026, έναντι 22,01 δισ. € έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας που μετέδωσε η Bursa. Το ρουμανικό έλλειμμα αυξήθηκε κατά περίπου 4%, ενώ το βουλγαρικό σχεδόν διπλασιάστηκε, αν και από πολύ χαμηλότερη βάση. Στις ΑΞΕ η Ρουμανία κινήθηκε αντίστροφα: οι άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων μειώθηκαν στα 4,26 δισ. € από 6,82 δισ. €, οπότε τα 3,96 δισ. € της Βουλγαρίας πλησίασαν το εννεάμηνο σύνολο της Ρουμανίας.
Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος ανακοίνωσε έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 8,9 δισ. € για την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, κατά 2,4 δισ. € υψηλότερο από έναν χρόνο νωρίτερα, και καθαρές εισροές άμεσων επενδύσεων 7,9 δισ. € στο ίδιο οκτάμηνο. Τα ελληνικά στοιχεία καλύπτουν μικρότερη περίοδο και δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα. Συγκρίσιμα στοιχεία του 2026 για την Κροατία, τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία δεν ήταν διαθέσιμα στις πηγές που εξετάστηκαν για την παρούσα ανάλυση.
Τι σημαίνει για επενδυτές και επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις, η αύξηση των εισαγωγών αντανακλά την ισχυρή εγχώρια ζήτηση, η οποία στηρίζει λιανέμπορους, διανομείς και προμηθευτές εισαγόμενου εξοπλισμού και καταναλωτικών αγαθών. Η άλλη όψη είναι η μεγαλύτερη εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση, σε μια περίοδο που οι εισροές χαρτοφυλακίου επιβραδύνονται και τα διαθέσιμα μειώνονται. Το εξωτερικό ισοζύγιο είναι από τα θέματα της προηγούμενης ανάλυσής μας για τις προοπτικές της S&P για τη Βουλγαρία, και τα νέα στοιχεία θα επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι οίκοι αξιολόγησης και οι δανειστές κρίνουν τα δίδυμα ελλείμματα της χώρας.
Τα στοιχεία για τις ΑΞΕ στέλνουν μικτό μήνυμα. Η αύξηση δείχνει ότι οι εταιρείες ξένων συμφερόντων προτιμούν να κρατούν τα κέρδη στις βουλγαρικές θυγατρικές τους αντί να τα μεταφέρουν στο εξωτερικό, κάτι που υποδηλώνει εμπιστοσύνη των ήδη παρόντων επενδυτών. Ωστόσο, νέο μετοχικό κεφάλαιο κάτω από 100 εκατ. € σε εννέα μήνες δείχνει ότι τα φρέσκα κεφάλαια για νέα έργα και εξαγορές παραμένουν περιορισμένα. Οι επενδυτές από την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και την Ελβετία αντιστοιχούν από κοινού σε 1,47 δισ. € των καθαρών εισροών, γεγονός που δείχνει πόσο εξαρτάται η Βουλγαρία από μια μικρή ομάδα χωρών προέλευσης.
Οι εξαγωγείς έχουν λόγους για συγκρατημένη αισιοδοξία μετά τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, όμως σε επίπεδο εννεαμήνου οι εισαγωγές εξακολουθούν να αυξάνονται ταχύτερα. Οι επιχειρήσεις του τουρισμού και των άλλων υπηρεσιών καταγράφουν μικρότερο πλεόνασμα από πέρυσι, γεγονός που μειώνει το μαξιλάρι που παραδοσιακά προσφέρουν οι υπηρεσίες απέναντι στο έλλειμμα αγαθών.
Τι να παρακολουθήσετε
Η BNB θα δημοσιεύσει τα στοιχεία ισοζυγίου πληρωμών για τον Οκτώβριο στις 18 Δεκεμβρίου 2026. Η Τράπεζα της Ελλάδος ανέφερε ότι θα δημοσιεύσει τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου στις 20 Νοεμβρίου 2026, κάτι που θα επιτρέψει σύγκριση εννεαμήνου με την Ελλάδα. Τα βασικά ερωτήματα είναι αν θα συνεχιστεί η ανάκαμψη των εξαγωγών του Σεπτεμβρίου, αν θα ανακάμψει το πλεόνασμα των υπηρεσιών και αν θα αυξηθούν οι νέες μετοχικές επενδύσεις και όχι μόνο τα επανεπενδυόμενα κέρδη. Οι λόγοι ενδέχεται επίσης να αλλάξουν όταν τα πραγματικά στοιχεία ΑΕΠ αντικαταστήσουν την πρόβλεψη της BNB. Οι ευρύτερες προοπτικές για την ανάπτυξη και τα δημόσια οικονομικά εξετάζονται στην ανάλυσή μας για τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.